26 december: Roma barocca

Mozes

Laat eten is iets waar ik steeds slechter tegen kan. Ik weet niet hoe Spanjaarden erin slagen de maaltijd die ze naar verluidt kort voor middernacht verorberen daarna nog te verteren; voor mij komt het doorsnee Italiaanse avondeten al enige uren na de optimale tijd.

De nacht doorstaan kochten we bij het supermarktje aan de overkant picknickwaar en toogden we op weg naar onze hoofdbestemming van vandaag: de Galleria Borghese, gelegen in de Villa Borghese, verwarrenderwijs dus geen villa maar een groot park. De geplande route daar naartoe verliep via twee kleine omwegen: ten eerste hadden we inmiddels uitgevonden dat de San Pietro dei Vinculi, waar we de allereerste dag argeloos langs waren gelopen, het wereldberoemde Michelangelese beeldhouwwerk van Mozes huist; ten tweede hadden verdere collegatips ons gealerteerd op de aanwezigheid van een drietal schilderijen in de Santa Maria del Popolo, gelegen aan het Piazza del Popolo, vanwaar het een klein en niet onaangenaam stukje lopen is naar de beroemde Spaanse Trappen en vervolgens naar het park.

Mozes is het enige beeld van een geplande beeldengroep van 47 (!) exemplaren dat is afgekomen. We hebben ons gaandeweg de vakantie sowieso afgevraagd waar die knakkers de tijd vandaan haalden om als die prachtige beelden te concipiëren en te houwen; hoe lang kost het maken van één beeld? En dan zegt men dat Michelangelo 4 jaar gedaan heeft over het plafond van de Sixtijnse kapel... Kennelijk stierf in dit geval de opdrachtgever, Paus Julius II, voortijdig, en bleef het bij Mozes. De historie (voorzover op het alwetende internet naspeurbaar) vermeldt niet wat de andere 46 hadden moeten uitbeelden, maar je mag het jammer vinden dat het niet zover gekomen is.

Naar Piazza del Popolo met de metro. Bij station Via Cavour is er voor beide richtingen een aparte ingang, voordat je binnen bent staat niet aangegeven welke kant de trein opgaat, en als je er weer uitgaat is je kaartje ongeldig geworden. Briljant geregeld! Gelukkig was het erg rustig en waren de voor de ingang geposteerde, van mitrailleurs voorziene militairen vriendelijk genoeg om ons de uitgangspoortjes in omgekeerde richting te laten gebruiken. Zo belandden we alsnog binnen zeer afzienbare tijd op het eerste Piazza.

Straattheater bij het Piazza del Spagna

Het was heerlijk weer, warm en zonnig met misschien een tikje smog. Het Piazza del Popolo was bijna autovrij, een dusdanig verschil met wat ik me ervan herinnerde dat ik me nu afvraag of ik pleinen door elkaar aan het halen ben. Kerk gevonden, Caravaggio's aanschouwd, koffietje gescoord, door naar het Mausoleum van Augustus. Helaas in de steigers, maar wel steigers van eerbiedwaardige leeftijd (nog net niet zo oud dat ze zelf in de steigers moesten). Daardoor weinig van het mausoleum zelf te ontwaren. Dan maar langs de Ferrariboer en een twintigtal van de hautste couture-winkeltjes ter wereld naar het tweede piazza: Del Spagna. Alles zeer autoarm en toeristenrijk, hoewel niet zo rijk dat het vervelend was.

De Villa Borghese is enorm, met veel geboomte, open plekken, weggetjes, hellingen, speelweiden, straatmuzikanten. Ik vind het lastig me een voorstelling te maken van de rijkdom die nodig is om een dergelijke lap grond in privébezit te kunnen hebben, zelfs in aanmerking genomen dat het destijds even buiten de stad lag. (Heel ver buiten de stad kan het niet geweest zijn). Het was op deze zonnige tweede kerstdag gezellig gevuld met Italianen en (andere) toeristen die zich op allerlei huurbare, niet-gemotoriseerde voertuigen voortbewogen. Wij kuierden een eind richting het museum en pauzeerden onderweg een uurtje op een bankje in de zon. De voor dit doeleinde aangeschafte vlees- en broodwaren smaakten uitstekend.

Bij het museum bleek gelukkig dat een uitdraai van het reserveringsbewijs noch een ID-kaart nodig waren. Was anders een beetje sneu geweest. We waren iets te vroeg voor het ons toegewezen interval van 15:00-17:00; geen probleem, nog even zitten voordat het grote kijken zou beginnen.

Galleria Borghese (origineel hier)

De Galleria Borghese is bijzonder omdat hij vanaf het begin bedoeld is om kunst te huizen en in feite om de collectie heengebouwd is. Die collectie bestaat uit heel veel heel mooie beelhouw- en schilderwerken, met als hoogtepunten uit die categorieën werken van Bernini en Caravaggio. Van geen van beiden wisten wij veel meer dan de namen. De gehuurde audiogids maakte daar gaandeweg een eind aan. Over tientallen beelden en schilderijen kregen we een stortvloed van anekdotes en uitleg, plezierig verteld. Je zou graag willen dat je 't allemaal kon onthouden en dan een keer bij 2 voor 12 etaleren, iedereen verbazend met je eruditie. (Hoewel, ik geloof dat er genoeg mensen zijn dit dit inderdaad allemaal paraat hebben...) Honderden andere werken lieten we noodgedwongen links en rechts liggen. Na een goede anderhalf uur barok, woeste taferelen, marmer wapperend als ragfijn weefsel, perspectieven en lichtspiegelingen waren we tot het schedeldak verzadigd met indrukken.

Het is in Rome langer licht dan in Nederland, maar die winst (een uur, schat ik) bevindt zich eigenlijk uitsluitend in de ochtend. Tegen vijven is de zon onder en de schemering al goeddeels gevallen. Door duisterend Rome liepen we naar de metro, konden net een plaatsje bemachtigen in de nu wel zeer volle trein, en bereikten zonder vermeldenswaardige voorvallen het appartement. Die 70 treden (de laatste 15 erg hoog) zijn niet ideaal aan het eind van zo'n lange dag...

Het echte eind van de dag kwam pas later trouwens, nadat we enigszins uitgerust een serieuze poging deden een ander geschikt en niet te vol restaurant te vinden, uiteindelijk uitkomend in hetzelfde lokaal als de dag ervóór. De gerechtkeus viel iets minder gelukkig uit; morgen toch echt iets anders zien te vinden.